Select language
icon_ex_normen_rechtliches_2000x2000.jpg

Normen, richtlijnen, bepalingen

De eisen die worden gesteld aan elektrische bedrijfsmiddelen voor explosiegevaarlijke omgevingen zijn bijzonder complex: er moeten zowel nationale als internationale bepalingen, richtlijnen en normen worden nageleefd om maximale veiligheid te kunnen bereiken. Wij geven u een overzicht van de belangrijkste juridische voorschriften en aanbevelingen, zoals de ATEX-richtlijn.


Alle bedrijfsmiddelen die in de Europese Unie in omloop worden gebracht, moeten voldoen aan de eisen van de geharmoniseerde ATEX-richtlijn. De afkorting ATEX werd afgeleid van het Franse „ATmosphère EXplosive“.

WAGO in de explosiebeveiliging

Basisprincipes van explosiebeveiliging

Alles wat u moet weten over explosiebeveiliging in één oogopslag

ATEX − Europese richtlijn, internationaal erkend

De ATEX-richtlijn geldt voor alle producten die worden gebruikt in explosiegevaarlijke omgevingen en is verplicht voor lidstaten van de Europese Unie. Ze omvat de ATEX-richtlijn 2014/34/EU voor fabrikanten en de ATEX-bedrijfsrichtlijn 1999/92/EG (ATEX 137). De ATEX-richtlijn werd uitgewerkt door het „Directoraat-generaal Ondernemingen en Industrie van de Europese Commissie“, de desbetreffende lidstaten, de Europese industrie, de CEN en CENELEC alsook de bevoegde instanties (Notified Bodies) zoals bijvoorbeeld BAM, PTB en TÜV.

De productrichtlijn is bestemd voor fabrikanten en regelt het in omloop brengen van producten voor gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen. Het doel van deze richtlijn is de bescherming van mensen die in explosiegevaarlijke omgevingen werken of verblijven. De in de richtlijn genoemde gezondheids- en veiligheidseisen dienen door de fabrikant nageleefd te worden en door middel van een beoordeling van de conformiteit met een EG-conformiteitsverklaring en een CE-keurmerk aangetoond te worden. Bij de bedrijfsrichtlijn 1999/92/EG daarentegen ligt de klemtoon op de werknemers die in explosiegevaarlijke omgevingen gevaar lopen. De richtlijn bevat belangrijke veiligheidseisen en beschermingsmaatregelen, die de exploitant of de werkgever moet implementeren.

IECEx − wereldwijd vrij verkeer van goederen

IECEx is een internationale procedure voor de certificering van bedrijfsmiddelen die in potentieel explosieve omgevingen worden gebruikt. Het doel van het IECEx-schema is de harmonisering van nationale en internationale Ex-normen. Daardoor wordt de internationale handel in bedrijfsmiddelen voor explosiegevaarlijke applicaties vereenvoudigd, zonder inbreuk te doen op het hoge veiligheidsniveau van de ATEX-richtlijn. De IECEx-gecertificeerde bedrijfsmiddelen worden wereldwijd erkend dankzij internationaal geldende normen, tests en keurmerken. Door de toenemende globalisering vinden certificeringen volgens de IECEx-standaard steeds meer bijval.

NEC/CEC

In Noord-Amerika werden op het gebied van de explosiebeveiliging van elektrische toestellen en installaties technieken en systemen ontwikkeld die sterk afwijken van de IEC-techniek. In de VS geldt de NEC en in Canada de CEC. Het verschil tussen beide richtlijnen ligt onder meer in de indeling van explosiegevaarlijke omgevingen, de constructie van de bedrijfsmiddelen en de installatie van elektrische systemen. Voor elektrische bedrijfsmiddelen en installaties die in explosiegevaarlijke bedrijfsomgevingen worden gebruikt, geldt in de VS de „National Electrical Code“ (NEC) en in Canada de „Canadian Electrical Code“ (CEC). Deze kunnen worden beschouwd als installatievoorschriften voor elektrische systemen in alle domeinen en verwijzen naar een reeks andere normen van andere instanties, die de bepalingen voor de installatie en de bouw van geschikte bedrijfsmiddelen bevatten.

De installatiemethodes voor het zoneconcept conform NEC 505 komen grotendeels overeen met het Class/Division-systeem. Voor de bouw en de keuring van explosieveilige elektrische installaties en bedrijfsmiddelen in Noord-Amerika gelden verschillende normen en bepalingen. In de VS zijn dat hoofdzakelijk de normen van Underwriters Laboratories Inc. (UL), Factory Mutual Research Corporation (FM) en de International Society for Measurement and Control (ISA). In Canada daarentegen gelden de normen van de Canadian Standards Association (CSA). Explosiegevaarlijke omgevingen worden in Noord-Amerika aangeduid met de term »hazardous locations« en worden in de VS in paragrafen 500 en 505 van de „National Electrical Code“ (NEC) en in Canada in paragraaf 18 en bijlage J van de „Canadian Electrical Code“ (CEC) beschreven.

Omgevingen waar brandbare gassen, dampen of nevels voorkomen behoren tot Class I, omgevingen waar stoffen voorkomen tot Class II en omgevingen waar vezels en pluizen voorkomen in Class III. Op basis van de frequentie en de duur dat deze stoffen aanwezig zijn, worden de explosiegevaarlijke omgevingen ingedeeld bij Division 1 of Division 2. Sinds 1996 wordt in de VS voor Class I, aanvullend op het bestaande systeem conform de IEC de classificatie in zones aanvaard. Deze wijziging vond plaats op basis van artikel 505 van de NEC. In Canada werd het IEC-zoneconcept voor Class I met de CEC-editie van 1988 ingevoerd; alle nieuwe installaties moeten volgens dit concept worden geclassificeerd.

UL

„Underwriters Laboratories“ is een onafhankelijke organisatie die producten volgens de in de VS geldende eisen aan productveiligheid controleert. Het UL-keurmerk verschilt van de IEC-certificering, die slechts de minimumeisen voor een apparaat bepaalt. Underwriters Laboratories test volgens eigen, strengere veiligheidseisen. Afhankelijk van de norm houden zij ook bijvoorbeeld ook rekening met de fabricage van een product. Daarom worden UL-keurmerken wereldwijd geaccepteerd. Niet alleen in Europa maar ook in de Verenigde Staten, Canada en Azië worden de exportkansen voor UL-gecertificeerde producten op die manier verhoogd.

1999/92EG, BetrSichV en ProdSV

Algemeen

De eisen van de richtlijn 1999/92/EG zijn minimumeisen, die door de lidstaten in een nationale wetgeving moeten worden omgezet. De lidstaten kunnen de eisen extra verscherpen. In Duitsland werd deze richtlijn omgezet in twee verorderingen, namelijk de verordening betreffende de distributie van apparatuur en beveiligingssystemen voor explosiegevaarlijke omgevingen (ExVO) en de bedrijfsveiligheidsverordening (BetrSichV).

Duitsland

De bedrijfsvoorschriften voor explosiebeveiliging zijn sinds 1 januari 2003 vastgelegd in de geldende bedrijfsveiligheidsverordening (BetrSichV). Deze verordening regelt de montage, de inbedrijfstelling en de werking van installaties in explosiegevaarlijke omgevingen. Er mogen enkel apparaten worden gebruikt die voldoen aan de ATEX-richtlijn voor fabrikanten 2014/34/EU.

Het in omloop brengen van apparaten en beveiligingssystemen voor een reglementair gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen is vastgesteld in de verordening betreffende de distributie van apparatuur en beveiligingssystemen voor explosiegevaarlijke omgevingen (ExVO).

Lees verder

Wat gebeurt er tijdens een explosie, welke factoren zijn doorslaggevend en welke beschermende maatregelen zijn er? Alles wat u moet weten over ATEX, Ex-zones, soorten bescherming en co.

Uw contactpersoon bij WAGO

Market Management Industry Process

Aanbevelingen om verder te lezen

WAGO in andere branches

Automatisering- en contacttechnologie van WAGO is niet alleen vertegenwoordigd in de proces- en productietechniek. Ontdek welke oplossingen WAGO biedt in andere industrieën.