Verspilling in de industrie
28 augustus 2025In de moderne industrie is er in meerdere opzichten sprake van verspilling in de productie – dat wil zeggen een oneconomisch, oneigenlijk gebruik van hulpbronnen zoals arbeidskracht, kapitaal, kennis of tijd die geen meerwaarde voor de klant biedt. Dit wordt ook wel "Muda" genoemd (Japans voor "werk zonder zin/nut").
Transport
Transport is noodzakelijk, omdat materialen bij ieder productieproces door de productie getransporteerd moeten worden. Als materiaal wordt getransporteerd, ontstaan ook kosten – zowel door het gebruik van personeel, transportvoertuigen als energie. Daarom is het belangrijk om verspilling door het transport zo goed mogelijk te beperken – bijvoorbeeld door transportwegen in te korten of te vermijden, werkstations beter te positioneren, de materiaalstroom te optimaliseren of werkstappen te cycleren.
Hoge voorraden
Voorraden zijn in de gehele waardeketen noodzakelijk en belangrijk – eerst als grondstof, vervolgens als "Work in Progress" (WIP) en uiteindelijk als kant-en-klaar product. Als de voorraden echter groter zijn dan de actuele behoefte, is er sprake van verspilling, omdat deze veel ruimte nodig hebben en hoge magazijnkosten veroorzaken. Daarom moeten overtollige voorraden gereduceerd en de productie beter getimed worden. Hierbij kunnen gestandaardiseerde en stabiele processen uitkomst bieden.
Overbodige bewegingen
Als overbodige bewegingen worden alle bewegingen van arbeidskrachten en machines beschouwd die niet noodzakelijk zijn voor de productie. Voorbeelden zijn lange looppaden tussen werkstations, lange zoektijden omdat het werktuig niet op de gedefinieerde plaats aanwezig is of lange grijptrajecten omdat de componenten te ver weg gepositioneerd zijn. Dit verlaagt niet alleen de productiviteit, maar kan ook leiden tot meer slijtage en een groter gevaar voor letsel. Daarom moeten hier ergonomische principes bij de inrichting van de werkplek in acht worden genomen om de efficiëntie te verhogen en kwaliteitsverlies en arbeidsongevallen te vermijden.
Wacht- en ligtijden
Elke onderbreking van de productie die het gevolg is van het wachten op machines, materiaal, werktuig of medewerkers, is geen meerwaarde en zodoende verspilling – ongeacht het feit of het om een geplande onderbreking (zoals het einde van de bewerkingscyclus van een machine) of om een ongeplande onderbreking (zoals een storing) gaat. De ligtijden van verwerkte producten kunnen eveneens als "wachten op de verdere verwerking" worden beschouwd. De gevolgen: verlenging van de productietijd van de producten en demotivatie van medewerkers die niet ingezet worden, hetgeen tot meer afgekeurde producten of meer extra werk kan leiden. Hier is het belangrijk om wacht- en ligtijden door een betere procesplanning te vermijden – bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat altijd voldoende materiaal en werktuig beschikbaar is en een optimale belasting van de machine gegarandeerd is. Een bediening met meerdere stations of een uitbreiding van de werkactiviteiten zijn eveneens denkbaar.
Overproductie
In geval van overproductie wordt meer geproduceerd dan door de klant gevraagd c.q. afgenomen wordt. Hierdoor ontstaan onnodige voorraden, die op hun beurt weer onnodige kosten voor opslag en beheer met zich meebrengen. Het is dus belangrijk om overproductie te beperken – bijv. door het "pull principe" (productie op aanvraag c.q. naar behoefte) en het synchroniseren van de eigen procesketen met de behoeften van de klant. Anders dreigt verspilling door grotere voorraden en daarmee gepaard gaande transportprocessen.
Ongepaste middelen/processen
Verspilling tijdens de productie is vaak te wijten aan ongeschikte, niet volledig ontwikkelde of verouderde methoden en processen. Of aan onnodig ingewikkelde productieprocessen. Hier moeten de processen continu gecontroleerd, geoptimaliseerd en gemoderniseerd worden om verspilling van hulpbronnen te voorkomen en de productiviteit te verhogen. Dit is bijvoorbeeld mogelijk met behulp van modulair opgebouwde productiesystemen, die ook helpen om onnodige transportprocessen, lange wachttijden, overbodige bewegingen en te hoge voorraden te reduceren.
Herhaalde fouten en afgekeurde producten
Storingen aan systemen en machines of medewerkers die fouten maken leiden tot afgekeurde producten, veel werk achteraf, boze klanten en hogere kosten – en zijn dus natuurlijk verspilling. Afgekeurde producten en werkzaamheden achteraf kunnen zelfs directe gevolgen hebben voor alle andere verspillingen, omdat het productieproces in het meest ongunstige geval nogmaals doorlopen moet worden. In dit geval moet de oorzaak van de fouten gevonden en verholpen worden om het foutpercentage tot een minimum te beperken en de gewenste kwaliteit te garanderen. Daarom moet de kwaliteitsborging in iedere stap van het productieproces geïntegreerd worden.
Niet of verkeerd gebruikt potentieel van medewerkers
Ongebruikt of verkeerd benut potentieel van medewerkers – d.w.z. dat medewerkers niet bij processen worden betrokken, ideeën voor verbetering niet worden uitgeprobeerd en/of de sterke eigenschappen van de medewerkers niet correct worden ingezet – kan tot verliezen in de waardeketen leiden. Continue feedback van medewerkers kan immers helpen om fouten te beperken en de kwaliteit van de productie te verbeteren.
Zo voorkomt u verspilling in uw productie
Verspilling kan het succes van het bedrijf op lange termijn op tal van manieren in gevaar brengen en een negatieve invloed op het bedrijfsklimaat hebben. Daarom moet dit niet alleen in het Lean Management, maar in het algemeen worden vermeden. Een systematische aanpak biedt hierbij uitkomst:
1. Allereerst moet worden vastgesteld op welke punten in de productie welke vorm van verspilling ontstaat.
2. Vervolgens moet worden bekeken hoe dit op de meest effectieve wijze kan worden verholpen. Een permanente monitoring van de processen en de samenwerking tussen de medewerkers helpt hierbij, omdat deze medewerkers worden betrokken bij het identificeren en vermijden.
3. Bovendien moet de focus op de klant worden gericht en moet ervoor worden gezorgd dat elke activiteit een meerwaarde voor de klant betekent.
Montage- en handlingsystemen zijn essentiële hulpmiddelen in de moderne productie van schakelkasten. Deze systemen ondersteunen medewerkers bij het ergonomisch, veilig en efficiënt verplaatsen, monteren of testen van zware of grote componenten. Door een doelgericht gebruik van dergelijke systemen kan niet alleen de fysieke belasting worden gereduceerd, maar kunnen ook de procestijden ingekort en de kwaliteit verhoogd worden. Voor bedrijven betekent dit een grotere efficiëntie, minder uitvaltijden en een hogere mate van arbeidsveiligheid.
Toekomstbestendige schakelkastoplossingen met WAGO
Modulaire, flexibele en open oplossingen voor al uw eisen in de schakelkastbouw.
