Szwajcarskie Koleje Państwowe – dworce pod pełną kontrolą

Światło na szwajcarskich dworcach jest włączane zanim pojawią się podróżni. Także w miejscach, w których nie ma personelu. Poza oświetleniem są też inne instalacje, które kolej musi nadzorować, i którymi steruje. Są to na przykład windy, schody ruchome, zegary, zamki drzwiowe, urządzenia do obsługi budynku oraz pompy. To zadanie było wcześniej wykonywane przez rozsiane po całej Szwajcarii około 23 różne systemy sterowania. W 2005 roku Szwajcarskie Koleje Państwowe rozpoczęły projekt, którego celem było zastąpienie wszystkich dotychczasowych systemów – jednym. „Chcieliśmy uprościć nasze systemy, a tym samym zredukować koszty‟ – wyjaśnia Milun Bozovic, menedżer produktu oraz technologii budynku i sterowania w SBB. Pod koniec 2012 r. nadszedł ten czas: po czteroletnim okresie wdrażania uruchomiono system sterowania i zgłaszania awarii (LSS-CH) w całym kraju.

Aby móc zbierać dane na miejscu, Szwajcarskie Koleje Państwowe wyposażyły około 1500 lokalizacji w programowalne sterowniki (PLC) firmy WAGO. Wszędzie uruchamiane są w ten sam sposób: SBB przygotowuje sterowniki, a każdy sterownik PLC ma to samo oprogramowanie i te same referencje. Następnie SBB instaluje systemy automatyki i podłącza je do systemu sterowania poprzez sieć komunikacyjną SBB. Dzięki temu daną lokalizację można przebudować i uruchomić w ciągu jednego dnia. Każda z lokalizacji jest inna. Dlatego zastosowano sterowniki WAGO w dwóch różnych wielkościach: im więcej punktów danych ma dana lokalizacja, tym większy musi być system sterowania WAGO. Mniejsze sterowniki wykonano dla 60 punktów danych, większe dla 200. Bozovic tłumaczy: „Korzystamy z prefabrykowanych rozdzielnic. Są one na tyle uniwersalne, że jeśli zajdzie taka konieczność, można do nich dobudować nowe moduły‟. Sterowniki WAGO są programowane za pomocą CoDeSys. Ponieważ każdy zawiadowca stacji musi mieć możliwość obsługi systemu, inżynierowie wykorzystali serwer WWW na sterowniku WAGO. Umożliwia to konfigurację za pomocą przeglądarki i graficznego interfejsu użytkownika. Dzięki temu uzyskano wysoki stopień standaryzacji. Milun Bozovic: „Są różne dworce. Ale monitorowane instalacje są do siebie podobne. Wszędzie jest światło, zegar lub pompa. W tej chwili mamy sześć całodobowych lokalizacji, z których monitorujemy cały system elektryczny Szwajcarskich Kolei Państwowych‟.

Oprogramowanie spełnia oczekiwania najbardziej wymagających. Oznacza to, że sterowniki mogą być łączone ze sobą w dowolny sposób, ale zawsze pracują na tym samym oprogramowaniu. Mogą niezależnie wymieniać między sobą dane w całej Szwajcarii. SBB zarządza wszystkimi węzłami centralnie, poprzez inżynierską bazę danych, która zawiera również graficzne interfejsy użytkownika dla każdej lokalizacji. Integrator zapisuje najpierw, które systemy oświetlenia, windy, pompy oraz inne urządzenia mają być monitorowane. Następnie projektuje graficzne interfejsy użytkownika w taki sposób, aby dzięki różnym poziomom hierarchii było jasne, gdzie znajduje się dany system.

SBB zainwestowało około 33 mln franków szwajcarskich w zakrojony na szeroką skalę projekt LSS-CH monitorowania elektronicznych systemów kolejowych. „LSS-CH to produkt, który sprzedajemy innym koncernom“ – mówi Bozovic. Firma SBB Immobilien wykorzystuje go również do monitorowania i sterowania systemami sygnalizacji pożaru, ruchomymi schodami i windami, na przykład na głównych dworcach kolejowych. System komunikuje się wyłącznie za pośrednictwem sieci SBB Datacom. Dlatego klienci, którzy chcą korzystać z LSS-CH, muszą mieć dostęp do Datacom. Milun Bozovic wyjaśnia: „Klient korzysta z naszego serwera, ale ma też własną stację monitorowania‟. Jest to podyktowane względami bezpieczeństwa. SBB gwarantuje poniżej czterech godzin przestoju na kwartał przy całodobowej pracy sieci Datacom. Sterowniki zapewniają również wysoki poziom niezawodności: „Zainstalowaliśmy już ponad 1000 stacji WAGO i system się sprawdził‟ – mówi Bozovic.