Nie poleci na Marsa, ale może pomóc rolnikom, a nawet saperom. Studenci Politechniki Rzeszowskiej zbudowali własnego „łazika marsjańskiego” – wszechstronnego robota terenowego, który sprawdzi się w różnych warunkach tu, na Ziemi. Dzięki sprężynowym złączkom WAGO do PCB, zastosowanym w modularnych boxach z elektroniką, konstrukcja jest łatwa w obsłudze i gotowa na szybkie modyfikacje.
Wszystko zaczęło się w 2011 roku, gdy studenci koła naukowego Politechniki Rzeszowskiej postanowili spróbować czegoś nowego. Po projektach związanych z lotnictwem przyszedł czas na robotykę – podjęli się budowy łazika marsjańskiego. Zdobył on 1. miejsce na prestiżowych zawodach w Stanach Zjednoczonych. Od tego momentu pasja do „eksploracji kosmosu” w wersji inżynierskiej zaczęła przyciągać kolejne roczniki studentów.
W 2021 roku nowa grupa członków koła wróciła do tematu łazika. – Na początku chcieliśmy tylko zmodernizować stary model sprzed kilku lat, ale w praktyce powstał zupełnie nowy prototyp – mówi Andrzej Ożga, jeden z członków koła naukowego PRz. Pieszczotliwie nazywają go Wolverine 2 lub Rosomak 2.
Choć zwyczajowo mówi się o „łaziku marsjańskim”, w rzeczywistości jest to analogowy robot terenowy.
– Nasz łazik nie poleci w kosmos, ale może z powodzeniem działać na Ziemi – tłumaczy Andrzej. Platforma, którą stworzyli studenci, ma duży potencjał adaptacyjny – może być wykorzystywana w różnych dziedzinach. Z łatwością można go dostosować np. do prac rolniczych (zbiór warzyw), a po odpowiednich modyfikacjach nawet do zastosowań militarnych, takich jak zbieranie i rozbrajanie min.
Nowe potrzeby – nowe rozwiązania
Podczas zawodów w Turcji w lipcu 2024 roku zajęli 4. miejsce. – To był wynik nieco poniżej naszych oczekiwań - przyznaje Andrzej. – W jednej z konkurencji nie zdobyliśmy punktów przez awarię przetwornicy. To dało nam do myślenia. Zaczęliśmy szukać sposobu, by w przyszłości móc szybko i łatwo wymieniać wadliwe komponenty.
I tak narodził się pomysł modularnych boxów z elektroniką, odpowiadających za różne funkcje łazika, m.in. sterowanie napędem czy obsługą manipulatora. Kluczowym wymaganiem była możliwość szybkiego demontażu i ponownego montażu – wystarczy odpiąć kilka przewodów i zamienić moduł.
Idealne połączenie - sprężynowe złączki WAGO
Zespół studentów pracujący nad łazikiem zaczął testować różne rozwiązania. Złączki śrubowe nie spełniły oczekiwań – często się luzowały i rozkręcały. Lutowanie z kolei okazało się zbyt czasochłonne i problematyczne – każda pomyłka wymagała całkowitego rozlutowywania i ponownego montażu.
I wtedy pojawiły się złączki sprężynowe WAGO do PCB. - Idealnie nam podpasowały – proste w montażu, kompaktowe, nie zajmujące dużo powierzchni i modułowe, można je łatwo łączyć w bloki. To był strzał w 10! – mówi Andrzej.
Studenci koła naukowego Politechniki Rzeszowskiej znali już wcześniej markę WAGO.
– Zaczęło się chyba od złączek instalacyjnych wykorzystywanych przy tworzeniu instalacji elektrycznych. Dziś korzystamy głównie z serii złączy do PCB – 250, 236, 2624 i 733 – wylicza Andrzej.
Studenci mieli też okazję odwiedzić mobilne centrum prezentacyjne WAGO, czyli tzw. Klementynę, i wziąć udział w szkoleniach z zakresu sterowników PLC.
I co dalej?
Zespół obecnie przygotowuje się do kolejnych zawodów w USA.
– Jedziemy po doświadczenie i inspirację. Jednocześnie pracujemy nad wersją 3.0 łazika, która – mamy nadzieję – będzie bardziej dopracowana i niezawodna.
W kole naukowym działa kilkadziesiąt osób, podzielonych na różne zespoły zarówno techniczne, jak i organizacyjne. Dla wielu studentów to coś więcej niż projekt inżynierski. – To nasza pasja, ale również doskonała okazja, by zaprezentować się podczas dużych imprez, zdobyć doświadczenie i nawiązać kontakty z firmami z branży. A może nawet znaleźć swoją pierwszą pracę – dodaje na koniec Andrzej.