[{"term":"Budynek","id":0,"type":"QUICKLINKS"},{"term":"Biblioteki_BA","id":1,"type":"QUICKLINKS"},{"term":"221","id":2,"type":"QUICKLINKS"},{"term":"Noty aplikacyjne","id":3,"type":"QUICKLINKS"},{"term":"WAGO-I/O-PRO","id":4,"type":"QUICKLINKS"}]
{ "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Strona startowa", "item": "https://www.wago.com/pl" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Branże", "item": "https://www.wago.com/pl/branze" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Technika procesowa", "item": "https://www.wago.com/pl/technika-procesowa" }, { "@type": "ListItem", "position": 4, "name": "Ochrona przeciwwybuchowa", "item": "https://www.wago.com/pl/technika-procesowa/ochrona-przeciwwybuchowa" }, { "@type": "ListItem", "position": 5, "name": "Podstawy", "item": "https://www.wago.com/pl/technika-procesowa/ochrona-przeciwwybuchowa/podstawy" } ] } [{"url":"/branze","name":"Branże","linkClass":null,"categoryCode":null},{"url":"/technika-procesowa","name":"Technika procesowa","linkClass":null,"categoryCode":null},{"url":"/technika-procesowa/ochrona-przeciwwybuchowa","name":"Ochrona przeciwwybuchowa","linkClass":null,"categoryCode":null},{"url":"/technika-procesowa/ochrona-przeciwwybuchowa/podstawy","name":"Podstawy","linkClass":"active","categoryCode":null}]
Tematy

Ochrona przeciwwybuchowa ludzi i maszyn

Temat ochrony przeciwwybuchowej wywodzi się z sektora górniczego. Wybuchowe mieszanki metanu z powietrzem, powstające przy wydobyciu węgla, były do drugiej połowy zeszłego stulecia w sposób kontrolowany doprowadzane do wybuchu. Jak to wygląda dzisiaj?

Dzięki osiągnięciom technicznym i przepisom bezpieczeństwa nie jest na szczęście konieczne wypalanie gazów wybuchowych. Nie oznacza to jednak, że temat ochrony przeciwwybuchowej stracił na aktualności. Ochrona przeciwwybuchowa jest obecnie stosowana nie tylko w górnictwie, lecz także innych sektorach, w których występują materiały potencjalnie wybuchowe. Na przykład w przemyśle chemicznym, przy wydobyciu ropy naftowej lub gazu ziemnego, bądź w przemyśle spożywczym.

Zalety:

  • ekonomiczna eksploatacja instalacji
  • krótki czas uruchamiania/serwisowania dzięki budowie modularnej
  • redukcja kosztów eksploatacji dzięki technice łączeniowej odpornej na wibracje i niewymagającej konserwacji
  • łatwe dostosowanie dzięki optymalnej budowie i wszechstronności instalacji

Mieszanka wybuchowa

W połączeniu z tlenem substancje te powodują powstanie „niebezpiecznej atmosfery wybuchowej“. Zapłon spowodowany przez gorącą powierzchnię lub iskrę elektryczną to zdarzenie, którego należy za wszelką cenę unikać. Jego efekty mogą być bowiem bezpośrednio zagrażać ludziom oraz mieć szkodliwy wpływ na środowisko i urządzenia produkcyjne. Z tego względu od wielu lat obowiązują w Europie odpowiednie dyrektywy i bazujące na nich akty prawne państw członkowskich: dyrektywy ATEX (atmosphere explosible). Należy do nich dyrektywa 1999/92/WE dla użytkowników urządzeń i 2014/34/UE (wcześniej 94/9/WE) dla producentów urządzeń. Najważniejszymi odpowiednikami europejskich norm ATEX na rynku amerykańskim są odpowiednie artykuły do „Hazardous classified locations“ (HazLoc) NEC i CEC, w Rosji, Kazachstanie i Białorusi procedura zgodności EAC Ex lub EAC (Eurasian Conformity), zastępująca dawną procedurę importową GOST i bazująca na ATEX i CE.

Ochrona przeciwwybuchowa

Rozróżniamy środki pierwotnej, wtórnej i wyższej (konstrukcyjnej) ochrony przeciwwybuchowej: ochrona pierwotna ma na celu zapobieganie lub ograniczenie powstawania atmosfery wybuchowej. Środki wtórnej ochrony przeciwwybuchowej mają na celu zapobieganie zapłonowi atmosfer wybuchowych – a więc unikanie potencjalnych źródeł zapłonu. Środki wyższej (konstrukcyjnej) ochrony przeciwwybuchowej mają na celu zredukowanie skutków wybuchu do jak najmniejszych rozmiarów. Dlatego przy ocenie ryzyka należy przeanalizować, czy, mając na względzie pierwotnę ochronę przeciwwybuchową, można czymś zastąpić potencjalnie wybuchowy materiał, aby z góry wykluczyć ryzyko wybuchu. Jeżeli nie jest to możliwe, użytkownik instalacji powinien podzielić instalację na obszary różnicujące stopień zagrożenia oraz odpowiednio oznaczyć dostęp do nich. Podział na strefy został opisany w dyrektywie 1999/92/WE i jest najbardziej rozpowszechnioną metodą na świecie. W USA oraz Kanadzie stosowany jest często podział na tak zwane „dywizje“.

process_grafik_vorsicht-explosiv_klaeranlage_2000x1125_2.jpg

We wnętrzu zbiornika przez cały czas panuje atmosfera wybuchowa – dlatego został on sklasyfikowany jako obszar strefy 0. Zawory regulacyjne lub odpowietrzające sklasyfikowano jako strefę 1. Atmosfera wybuchowa może tam występować okazyjnie podczas normalnej eksploatacji. W strefie 2 atmosfera wybuchowa nie występuje w normalnych warunkach lub występuje krótkotrwale.

Strefy zagrożone wybuchem

W modelu strefowym obszary instalacji w zależności od ich zagrożenia podzielono na strefy 0, 1 i 2 dla gazów oraz 20, 21 i 22 dla pyłów. W ramach analizy ryzyka użytkownik instalacji musi ocenić, jak często i jak długo atmosfera wybuchowa może występować w poszczególnych obszarach. Na tej podstawie musi podzielić instalację na odpowiednie strefy. Strefy 0 lub 20 należą do stref najniebezpieczniejszych (patrz tabela z opisem stref). W przypadku zbiornika ropy naftowej z przełącznikiem ciśnieniowym podział na strefy może wyglądać tak, jak to pokazano na naszym rysunku.