icon_ex_normen_rechtliches_2000x2000.jpg

Dyrektywy, normy, wymagania

Wymagania dotyczące urządzeń elektrycznych do przestrzeni zagrożonych wybuchem są formułowane wielowarstwowo: aby zapewnić najwyższe bezpieczeństwo, należy przestrzegać międzynarodowych i krajowych zaleceń, dyrektyw i norm. Przedstawiamy przegląd najważniejszych przepisów prawnych i zaleceń, jak np. dyrektywę ATEX.


Wszystkie urządzenia elektryczne, dopuszczone do użytkowania na terenie Unii Europejskiej, powinny spełniać wymogi zharmonizowanej dyrektywy ATEX. Skrót ATEX pochodzi z francuskiego „ATmosphère EXplosive“.

Ochrona przeciwwybuchowa

Najważniejsze informacje

Wszystkie istotne informacje o ochronie przeciwwybuchowej WAGO

ATEX − dyrektywa europejska, uznawana na całym świecie

Dyrektywa ATEX określa zasady stosowania produktów w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, obowiązuje wszystkie kraje członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Obejmuje ona dyrektywę produktową ATEX 2014/34/UE oraz dyrektywę dotyczącą warunków eksploatacji 1999/92/WE (zwaną też ATEX 137). Dyrektywa ATEX została opracowana przez Dyrekcję Generalną ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu Komisji Europejskiej państw członkowskich, przemysłu europejskiego, CEN i CENELEC oraz wymienionych instytucji (Notified Bodies) jak np. BAM, PTB oraz TÜV.

Dyrektywa produktowa jest skierowana przede wszystkim do producentów, względnie firm wprowadzających do obrotu produkty, które są eksploatowane w strefach zagrożonych wybuchem. Celem tej dyrektywy jest ochrona ludzi pracujących lub przebywających w obszarach zagrożonych wybuchem. Zdefiniowane w niej wymagania dot. bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia powinny być respektowane przez producentów urządzeń, a ich przestrzeganie jest potwierdzane w procesie nadawania deklaracji zgodności i oznaczenia CE. Dyrektywa 1999/92/WE opisuje minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa. Dyrektywa ta określa istotne wymagania bezpieczeństwa oraz środki ochrony, które powinien zapewnić pracodawca.

IECEx − międzynarodowy swobodny obrót towarów

IECEx jest międzynarodową metodą certyfikacji urządzeń, stosowanych w obszarach zagrożonych wybuchem. Celem schematu IECEx jest ujednolicenie krajowych i międzynarodowych norm Ex. Ma to ułatwić międzynarodowy handel urządzeniami do aplikacji zagrożonych wybuchem, przy równoczesnym respektowaniu poziomu bezpieczeństwa określonego w dyrektywie ATEX. Urządzenia certyfikowane zgodnie z IECEx są uznawane za zgodne z jednolitymi międzynarodowymi normami, badaniami i znakami jakości. W dobie rosnącej globalizacji, certyfikaty wydawane na podstawie IECEx mają coraz większe znaczenie.

NEC/CEC

Na terenie Ameryki Północnej opracowano techniki i systemy ochrony przed wybuchem urządzeń i instalacji elektrycznych, które zasadniczo różnią się od techniki IEC. W USA obowiązuje NEC, a w Kanadzie CEC. Różnice polegają m.in. na definicji obszarów zagrożonych wybuchem, konstrukcji urządzeń oraz ich instlacji w układach elektrycznych. Na terenie USA dla urządzeń i instalacji elektrycznych stosowanych w obszarach zagrożonych wybuchem obowiązuje „National Electrical Code“ (NEC), a na terenie Kanady „Canadian Electrical Code“ (CEC). Mają one charakter zaleceń dotyczących eksploatacji urządzeń elektrycznych we wszystkich obszarach i odwołują się do kolejnych standardów innych instytucji, zawierających wymagania w zakresie instalacji i konstrukcji odpowiednich urządzeń.

Metody ochrony określone w dokumencie NEC 505 wprowadzają podział na strefy, klasy i dywizje (Zone/Class/Division). Konstrukcja i ocena urządzeń elektrycznych do obszarów zagrożonych wybuchem podlega różnym normom i wymaganiom. W USA są to głównie standardy określone przez Underwriters Laboratories Inc. (UL), Factory Mutual Research Corporation (FM) oraz International Society for Measurement and Control (ISA). W Kanadzie obowiązują zalecenia Canadian Standards Association (CSA). Obszary zagrożone wybuchem noszą w Ameryce Północnej nazwę »hazardous locations« i zostały opisane w USA w rozdziale 500 oraz 505 „National Electrical Code“ (NEC), a w Kanadzie w rozdziale 18 i załączniku J „Canadian Electrical Code“ (CEC).

Obszary, na których występują palne gazy, pary lub mgły, określono jako Class I, dla pyłów zdefiniowano Class II, a dla włókien Class III. Pod względem częstości i czasu występowania tych substancji, obszary zagrożone wybuchem zdefiniowano jako Division 1 lub Division 2. Równolegle do obowiązującego systemu, od 1996 roku w USA dla Class I akceptowany jest dodatkowo zgodny z IEC podział na strefy. Tę zmianę wprowadzono w rozdziale 505 NEC. W Kanadzie koncepcja podziału na strefy, zgodna z IEC, została wprowadzona dla Class I w nowelizacji CEC 1988; wszystkie nowe urządzenia podlegają klasyfikacji zgodnie z tą koncepcją.

UL

Underwriters Laboratories jest niezależną organizacją, sprawdzającą bezpieczeństwo produktów zgodnie z wymogami obowiązującymi w tym zakresie w USA. Oznaczenie UL różni się od certyfikacji IEC, określającej tylko minimalne wymagania dla urządzeń. Underwriters Laboratories przeprowadza testy zgodnie z własnymi, restrykcyjnymi wymogami bezpieczeństwa, które, w zależności od normy, mogą dotyczyć także procesu produkcyjnego. Dlatego oznaczenie UL cieszy się szczególnym uznaniem na całym świecie. Nie tylko w Europie, lecz także w USA, Kanadzie i Azji, produkty z certyfikatem UL mają większe szanse stać się towarami eksportowymi.

1999/92EG, BetrSichV i ProdSV

Ogólne

Wymagania dyrektywy 1999/92/UE określają minimalne wymagania, które państwa członkowskie powinny wprowadzić do krajowych regulacji prawnych. Państwa członkowskie mogą dodatkowo zaostrzyć te wymagania. W Niemczech realizację zaleceń tej dyrektywy regulują dwa rozporządzenia (ExVO i BetrSichV).

Niemcy

Przepisy dotycące eksploatacji urządzeń w obszarach zagrożonych wybuchem zostały określone w obowiązującym od 1 stycznia 2003 rozporządzeniu BetrSichV. Dotyczą one montażu, instalacji i eksploatacji urządzeń elektrycznych w obszarach zagrożonych wybuchem. Do użytkowania dopuszczone są wyłącznie urządzenia zgodne z dyrektywą produktową ATEX 2014/34/UE.

Wprowadzenie do obrotu urządzeń i systemów ochronnych zapewniających właściwą eksploatację w obszarach zagrożonych wybuchem, jest regulowane przez dyrektywę ExVO.

Warto przeczytać

Co dzieje się w trakcie wybuchu, jakie czynniki są decydujące i jakie działania zapobiegawcze można podjąć? Na tej stronie uzyskasz informacje na temat ATEX, stref Ex, rodzajów ochrony przeciwwybuchowej i inne.

WAGO w praktyce

Referencje dotyczące ochrony przeciwwybuchowej

WAGO jako partner i lider innowacji realizuje wiele interesujących projektów. Poznaj nasze kreatywne i efektywne rozwiązania w przemyśle procesowym.

Szkolenia w WAGO:
Chętnie odpowiemy na Twoje pytania