Basisprincipes van de gebouwautomatisering

De gebouwtechniek is niet altijd op het eerste gezicht herkenbaar – verstopt achter muren of vensters valt de techniek niet echt in het oog zolang deze correct functioneert. Het is immers ook de bedoeling dat alle componenten en oplossingen storingsvrij functioneren.
Voor een correct en storingsvrij bedrijf van ieder gebouw is daarom gedegen kennis vereist. Een elektrotechnicus in de gebouwtechniek doet deze kennis tijdens de opleiding op, de systeemintegrator voor de gebouwtechniek en de facility manager meestal in het kader van een studie - de praktische ervaring is en blijft echter van doorslaggevend belang.

Bij de keuze van de gebouwtechniek, hetzij voor een nieuwbouwproject of voor de renovatie van een object, is het belangrijk dat de voor- en nadelen van open en gesloten systemen tegen elkaar afgewogen worden en een doordachte beslissing genomen wordt. Aangezien over de gehele levenscyclus van een gebouw een hoge mate van flexibiliteit noodzakelijk is, moeten planners niet alleen rekening houden met de actuele situatie, maar ook met een eventuele wijziging van het gebruik in de toekomst. Daarom dienen componenten gebruikt te worden die ook in de toekomst eenvoudig bezorgd kunnen worden en tegelijkertijd voldoen aan de beproefde en open technologische standaards.

Voor de uitwisseling van gegevens op automatiseringsniveau worden tal van veldbussystemen gebruikt. Het bussysteem legt vast volgens welke communicatiestandaard en via welk overdrachtsmedium besturingen en veldapparaten met elkaar communiceren. Andere voordelen van de busbekabeling - in vergelijking met de conventionele installatie - zijn een lagere brandlast en een reductie van de installatiekosten omdat minder kabels geplaatst moeten worden.

Voor een omvangrijk geautomatiseerd gebouw zijn diverse schakel- en besturingsapparaten nodig. Deze worden ondergebracht in de schakelkast of in het tussenplafond en moeten met elkaar verbonden worden. Het is daarom belangrijk dat de verdeling van de componenten goed gepland wordt. Een belangrijke beslissing: wordt de installatie centraal of decentraal uitgevoerd?

Centraal betekent dat alle componenten op één locatie, in de meeste gevallen in de schakelkast, ondergebracht zijn. De bedrading naar de afzonderlijke ruimten wordt vanaf hier uitgevoerd. Voordelen:

• Een centrale installatie is gebruikersvriendelijk, aangezien het onderhoud en de vervanging van apparaten eenvoudig uitgevoerd kunnen worden.

• Bovendien wordt de brandlast door de centrale opbouw gereduceerd.

Er is sprake van een decentrale installatie als de besturingscomponenten over meerdere ruimten verdeeld zijn - bijvoorbeeld etage voor etage of zelfs ruimte voor ruimte.

• Voordelen: een eenvoudigere bedrading en lagere installatiekosten.

• De componenten zijn hierbij echter vaak in plafonds en montagedozen gemonteerd en kunnen hierdoor minder snel vervangen worden.