Cyberbezpieczeństwo na statkach

Wraz z coraz większym stopniem cyfryzacji statków, łączeniem różnych systemów statku w sieć wzrasta ryzyko cyberprzestępstw i nadużyć związanych z niepowołanym dostępem do danych. Każdy, kto myśli o potencjale jaki niesie idea Przemysłu morskiego 4.0, musi także rozważyć rosnące wymagania dotyczące cyberbezpieczeństwa – a co bardziej istotne, znaleźć właściwe rozwiązanie i je wdrożyć.

Wszystkie inteligentne podsystemy statku zapewniają jego bezproblemową eksploatację: od zarządzania zbiornikami i wodą balastową, przez sterowanie napędem, po system alarmowania i monitorowania. Wszystkie wymienione układy działają wykorzystując rozwiązania automatyki przemysłowej.

Powiązanie różnych systemów statku przynosi niepodważalne korzyści – pozwala na przykład na poprawę jego efektywności energetycznej czy lepsze wykorzystanie zasobów. Jednak gdy wszystko jest połączone w sieć, zwiększa się ryzyko wymiany wrażliwych danych. Poza tym w porównaniu z aplikacjami na lądzie statki mają dodatkowe urządzenia elektroniczne, takie jak: systemy nawigacji, trackingu i ostrzegania przed kolizją. Rozwiązania te służą poprawie bezpieczeństwa, ale niestety stanowią dodatkowe zagrożenie - głównie dlatego, że zwiększają stopień powiązań urządzeń statku w sieć. Ponadto są w coraz większym stopniu źródłem połączeń ze światem zewnętrznym opartych o internetowe technologie sieciowe oraz usługi mobilne. Kanały komunikacyjne otwierają pole manewru dla manipulacji – przede wszystkim na odcinku pomiędzy statkiem a lądem.

Wszyscy są raczej zgodni, że dodatkowe powiązania komunikacyjne spowodowane rozwojem Przemysłu 4.0 i Przemysłu morskiego 4.0 przyczynią się do zwiększenia ryzyka wystąpienia cyberataków. Poza tym jest coraz bardziej widoczne, że dotychczasowe koncepcje izolowania układów w celu obrony przed zagrożeniami już nie wystarczają. To dlatego, że możliwości, jakie daje powiązanie systemów w sieć powodują zarówno zwiększenie dostępu do układów z zewnątrz, jaki i znacznie głębszą niż do tej pory ingerencję w systemy automatyki. Przykładem takiej sytuacji jest wykorzystywanie rozwiązań pozwalających przedsiębiorstwom żeglugowym na zdalną ocenę wykorzystania/eksploatacji statków. W oparciu o gromadzone dane można zoptymalizować użycie floty czy też zmniejszyć koszty personalne poprzez zmniejszenie załogi lub zatrudnienie osób o mniejszych kwalifikacjach, które otrzymają zdalne wsparcie przy naprawach od inżynierów na lądzie.

Tego rodzaju możliwości techniczne już istnieją i mogą wypełnić luki w zabezpieczeniach. Można to osiągnąć na przykład poprzez budowę wirtualnej prywatnej sieci (VPN), bazującej na OpenVPN z połączeniami SSL/TLS (Secure Sockets Layer, Transport Layer Security). Takie połączenia pozwalają na przesyłanie zaszyfrowanych danych również bezprzewodowo. WAGO tworzy tunele VPN poprzez OpenVPN lub IPsec bezpośrednio ze sterownika WAGO PFC200. Sterownik WAGO rejestruje wszystkie istotne dane pomiarowe i sterowania, szyfruje je za pomocą SSL i przesyła przez VPN. Dzięki temu nie jest konieczne tworzenie dodatkowego tunelu VPN poprzez modem lub ruter, a co ważniejsze, odcinek pomiędzy ruterem a modemem jest również zaszyfrowany.

Tekst: Norman Südekum, Eva Bannholzer | WAGO

Zdjęcie: WAGO