Podstawy automatyki budynkowej

Technika budynkowa wspiera nas na co dzień z ukrycia, praktycznie zza każdej ściany i zza każdego okna. Zazwyczaj wcale jej nie zauważamy, chyba że coś nagle przestanie działać. Celem automatyki budynkowej schowanej za danym rozwiązaniem lub komponentem jest zapewnienie jego bezawaryjnego działania.
Do stworzenia prawidłowo funkcjonującego budynku potrzebna jest więc fachowa wiedza. Wiedzę tę inżynier elektryk, integrator systemów i facility manager zdobywają zazwyczaj w trakcie nauki, jednak kluczowe i nieodzowne jest tu przede wszystkim praktyczne doświadczenie.

Przy wyborze technologii, czy to w przypadku nowego budynku, czy też remontu istniejącego obiektu, ważne jest, aby mieć jasność co do zalet i wad systemów otwartych i zamkniętych oraz podjąć świadomą decyzję na korzyść jednej lub drugiej opcji. Ponieważ w całym cyklu życia budynku wymagana jest jak największa elastyczność, osoby odpowiedzialne za planowanie powinny, oprócz aktualnej sytuacji, uwzględnić również fakt, że w przyszłości mogą pojawić się inne potrzeby użytkowe. Dlatego najbardziej odpowiednie są rozwiązania, które są dostępne w długim okresie czasu i zgodne z ustalonymi, otwartymi standardami.

Do wymiany danych na poziomie automatyki stosuje się różne systemy sieci obiektowych. System sieci obiektowej określa standard komunikacyjny i medium transmisyjne, za pomocą którego sterowniki i urządzenia obiektowe komunikują się ze sobą. Ogólne zalety oprzewodowania sieci obiektowej w porównaniu z konwencjonalną instalacją to zmniejszenie obciążeń termicznych oraz obniżenie kosztów instalacji ze względu na konieczność ułożenia mniejszej ilości przewodów.

Kompleksowo zautomatyzowany budynek wymaga licznych urządzeń przełączających i sterujących. Znajdują się one w szafie sterowniczej lub suficie podwieszanym i muszą być połączone ze sobą w sieć. W związku z tym ważne jest, aby umiejętnie zaplanować rozmieszczenie wszystkich elementów. Zasadnicza decyzja to: czy instalacja powinna być scentralizowana czy rozproszona?

Scentralizowana oznacza, że wszystkie komponenty znajdują się w jednym miejscu, w większości przypadków jest to szafa sterownicza. Stamtąd prowadzi się oprzewodowanie do poszczególnych pomieszczeń. Korzyści:

• Instalacja scentralizowana jest łatwa w utrzymaniu, ponieważ jej konserwację oraz wymianę urządzeń można przeprowadzić w prosty sposób.

• Dodatkowo, scentralizowane rozwiązanie zmniejsza obciążenia termiczne.

Instalacja jest rozproszona, jeśli elementy sterowania są rozmieszczone w kilku miejscach – na przykład na różnych piętrach lub w różnych pomieszczeniach.

• Zaletą tego rozwiązania jest znacznie mniejszy nakład na oprzewodowanie, a tym samym niższe koszty instalacji.

• Należy jednak pamiętać, że elementy te są ukryte w sufitach i puszkach wnękowych, a ich wymiana jest trudniejsza.