{ "@context": "https://schema.org", "@type": "BreadcrumbList", "itemListElement": [ { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Strona startowa", "item": "https://www.wago.com/pl" }, { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Branże", "item": "https://www.wago.com/pl/branze" }, { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Technika budynkowa", "item": "https://www.wago.com/pl/technika-budynkowa" }, { "@type": "ListItem", "position": 4, "name": "Oświetlenie", "item": "https://www.wago.com/pl/technika-budynkowa/oswietlenie" }, { "@type": "ListItem", "position": 5, "name": "Wywiad", "item": "https://www.wago.com/pl/technika-budynkowa/oswietlenie/wywiad-planowanie-oswietlenia-technika-budynkowa" } ] }

Wywiad

Planowanie oświetlenia: „Właściwe oświetlenie we właściwym czasie"

Mathias Wambsganß jest profesorem na Uniwersytecie Rosenheim, członkiem zarządu stowarzyszenia Deutsche Lichttechnische Gesellschaft oraz założycielem Biura ds. planowania oświetlenia 3lpi w Monachium i zajmuje się planowaniem oświetlenia i techniki budynkowej. Od 15 lat zajmuje się monitorowaniem energii na zlecenie Niemieckiego Ministerstwa Gospodarki i dzieli budynki na "warstwy energetyczne". W wywiadzie Wambsganß mówi o niedbale uruchamianych instalacjach oświetleniowych, utraconych szansach oszczędzania i absolutnej konieczności zwrócenia największej uwagi na ludzi w trakcie planowania.

Oświetlenie powinno być jak najbardziej wydajne. Jednocześnie użytkownicy domagają się komfortu. Czy to idzie razem w parze?

Nie jest to absolutnie żadna sprzeczność, nie tylko dlatego, że mamy dziś do dyspozycji oprawy oświetleniowe o wysokiej wydajności. Nie jest zatem konieczne, aby instalację oświetleniową optymalizować wyłącznie pod kątem zużycia energii. Do zużycia energii i wynikających z niego kosztów należy rówież odnieść inne czynniki kosztotwórcze. Na przykład koszty pracownicze stanowią dla przedsiębiorstw znacznie większe obciążenie. Oświetlenie jednego biura przy niewielkim dostepie do światła dziennego i długich godzinach pracy to w najgorszym razie koszt roczny od 8 do 10 Euro na metr kwadratowy. W porównaniu, za ten sam okres i tą samą powierzchnię pracodawca płaci na każdego pracownika 5.000 Euro i więcej. Podchodząc do tej kwestii w ten sposób, powinniśmy natychmiast przestać oceniać instalacje oświetleniowe wyłącznie pod kątem ich właściwości energetycznych i zamiast tego zacząć myśleć więcej o jakości światła. Oświetlenie ma przecież wpływ na samopoczucie współpracowników, a tym samym na ich wydajność.

{"container":false,"catalogVersion":"pl-wagoContentCatalog/Online","paragraph":"<p>Profesor zajmujący się planowaniem oświetlenia i techniki budynkowej</p>","type":"Quote Component","dynamicVisibility":true,"cloneable":true,"uuid":"eyJpdGVtSWQiOiJjb21wXzAwMDAxS0ZaIiwiY2F0YWxvZ0lkIjoicGwtd2Fnb0NvbnRlbnRDYXRhbG9nIiwiY2F0YWxvZ1ZlcnNpb24iOiJPbmxpbmUifQ==","ignoreOnTransfer":false,"uid":"comp_00001KFZ","quote":"Podchodząc do tej kwestii w ten sposób, powinniśmy natychmiast przestać oceniać instalacje oświetleniowe wyłącznie pod kątem ich właściwości energetycznych i zamiast tego zacząć myśleć więcej o jakości światła.","modifiedtime":"2026-01-06T15:30:48+0000","children":[],"onlyOneRestrictionMustApply":true,"image":{"code":"building_licht_interview_professor-matthias-wambganss_1_2000x2000.jpg","altText":"building_licht_interview_professor-matthias-wambganss_1_2000x2000.jpg","imageFormats":[{"imageType":null,"format":"2000","url":"/medias/2000-building-licht-interview-professor-matthias-wambganss-1-2000x2000.jpg?context=bWFzdGVyfGltYWdlc3wzMjgyNzJ8aW1hZ2UvanBlZ3xhRGc0TDJoaU55OHhOREUyT0RJMk1UVTFPRE13TWk4eU1EQXdYMkoxYVd4a2FXNW5YMnhwWTJoMFgybHVkR1Z5ZG1sbGQxOXdjbTltWlhOemIzSXRiV0YwZEdocFlYTXRkMkZ0WW1kaGJuTnpYekZmTWpBd01IZ3lNREF3TG1wd1p3fDFjODk1NDBiNjVkYjIwOWFiNGQ4NjQ3Zjk3ZmIxOTMwZmY3MzA1ODRkYjI0YzE3Yzc5NDIyNzU2MWI1ZTExZmM","altText":null,"galleryIndex":null,"width":null,"description":null,"mediaType":null,"code":null},{"imageType":null,"format":"1600","url":"/medias/1600-building-licht-interview-professor-matthias-wambganss-1-2000x2000.jpg?context=bWFzdGVyfGltYWdlc3wyMDcwMDh8aW1hZ2UvanBlZ3xhRFprTDJobFl5OHhOREUyT0RJMk1qRTBPREV5Tmk4eE5qQXdYMkoxYVd4a2FXNW5YMnhwWTJoMFgybHVkR1Z5ZG1sbGQxOXdjbTltWlhOemIzSXRiV0YwZEdocFlYTXRkMkZ0WW1kaGJuTnpYekZmTWpBd01IZ3lNREF3TG1wd1p3fDgzNDkyMTJkNDVhNDk2ZDEyMGY5ODEwZDcwYzQ1NGM0Y2Y4YTMyNmVkMGVjYTVmNTdhMWE3YWJlOTA2MDFmN2Y","altText":null,"galleryIndex":null,"width":null,"description":null,"mediaType":null,"code":null},{"imageType":null,"format":"1280","url":"/medias/1280-building-licht-interview-professor-matthias-wambganss-1-2000x2000.jpg?context=bWFzdGVyfGltYWdlc3wxMzA5ODR8aW1hZ2UvanBlZ3xhRFE0TDJoaVlpOHhOREUyT0RJMk1UWTRPVE0zTkM4eE1qZ3dYMkoxYVd4a2FXNW5YMnhwWTJoMFgybHVkR1Z5ZG1sbGQxOXdjbTltWlhOemIzSXRiV0YwZEdocFlYTXRkMkZ0WW1kaGJuTnpYekZmTWpBd01IZ3lNREF3TG1wd1p3fGM5ODM2NTU4NDYzM2RlMTkzYzRlYTFjNWZmMDAwNzg5NzE0OWQ2MjAwZWFlODAyMjY5NWJkZWQ3MDIzZmY2MzA","altText":null,"galleryIndex":null,"width":null,"description":null,"mediaType":null,"code":null},{"imageType":null,"format":"1024","url":"/medias/1024-building-licht-interview-professor-matthias-wambganss-1-2000x2000.jpg?context=bWFzdGVyfGltYWdlc3w4MjQ5OHxpbWFnZS9qcGVnfGFEVTRMMmhpWlM4eE5ERTJPREkyTVRjMU5Ea3hNQzh4TURJMFgySjFhV3hrYVc1blgyeHBZMmgwWDJsdWRHVnlkbWxsZDE5d2NtOW1aWE56YjNJdGJXRjBkR2hwWVhNdGQyRnRZbWRoYm5Oelh6RmZNakF3TUhneU1EQXdMbXB3Wnd8ZjFhODQ4NTQ0YTM4YzRlODNmNzI5MTVhM2U1YjNiMjdjZDgxNzU4MGMyNThlODQ4MDA0MDcyZWUyYTIyNmYxYw","altText":null,"galleryIndex":null,"width":null,"description":null,"mediaType":null,"code":null},{"imageType":null,"format":"768","url":"/medias/768-building-licht-interview-professor-matthias-wambganss-1-2000x2000.jpg?context=bWFzdGVyfGltYWdlc3w0ODk1MXxpbWFnZS9qcGVnfGFEWmhMMmhqTVM4eE5ERTJPREkyTVRneU1EUTBOaTgzTmpoZlluVnBiR1JwYm1kZmJHbGphSFJmYVc1MFpYSjJhV1YzWDNCeWIyWmxjM052Y2kxdFlYUjBhR2xoY3kxM1lXMWlaMkZ1YzNOZk1WOHlNREF3ZURJd01EQXVhbkJufDhkZGY1YjMxNDZkYzEzYjM3YTQ1YzcxODU5ZjQ3M2ZkMzI4YmM5NTZjOWRiYTM1ZGZjMDE0Y2Y3YjRlYjQ3YmM","altText":null,"galleryIndex":null,"width":null,"description":null,"mediaType":null,"code":null},{"imageType":null,"format":"480","url":"/medias/480-building-licht-interview-professor-matthias-wambganss-1-2000x2000.jpg?context=bWFzdGVyfGltYWdlc3wyMjk2MXxpbWFnZS9qcGVnfGFERTNMMmhqTWk4eE5ERTJPREkyTVRnNE5UazRNaTgwT0RCZlluVnBiR1JwYm1kZmJHbGphSFJmYVc1MFpYSjJhV1YzWDNCeWIyWmxjM052Y2kxdFlYUjBhR2xoY3kxM1lXMWlaMkZ1YzNOZk1WOHlNREF3ZURJd01EQXVhbkJufDllMDhkZTFhZjliNDBlNGMxM2JiMDcwMTMwYTRiOWZkY2JlOTIxZjc1OTIxNWZjOWI2NDA3ZTY4MmYyYzdkMDc","altText":null,"galleryIndex":null,"width":null,"description":null,"mediaType":null,"code":null},{"imageType":null,"format":"200","url":"/medias/200-building-licht-interview-professor-matthias-wambganss-1-2000x2000.jpg?context=bWFzdGVyfGltYWdlc3wxODkyfGltYWdlL2pwZWd8YURaaUwyaGxaaTh4TkRFMk9ESTJNakE0TWpVNU1DOHlNREJmWW5WcGJHUnBibWRmYkdsamFIUmZhVzUwWlhKMmFXVjNYM0J5YjJabGMzTnZjaTF0WVhSMGFHbGhjeTEzWVcxaVoyRnVjM05mTVY4eU1EQXdlREl3TURBdWFuQm58ZGQxZDJhMjBlNjgxZWNlMWVjM2UwYmE2NzMwYTY3YTFkMjVhMDIwMDQ2YTY2NjAzNTEwNjdiYTEyZmMwNTJmYw","altText":null,"galleryIndex":null,"width":null,"description":null,"mediaType":null,"code":null}],"description":"building_licht_interview_professor-matthias-wambganss_1_2000x2000.jpg"},"lastLoad":1767713447974,"visible":true,"wagoColumnComponent":[],"imagePosition":"LEFT","availableLanguages":"AVAILABLE","passepartout":true,"restrictions":[],"searchable":false,"lead":"Matthias Wambsganß","typeCode":"WagoQuoteTeaserComponent","slots":["eyJpdGVtSWQiOiJjc18wMDAwMURYTCIsImNhdGFsb2dJZCI6InBsLXdhZ29Db250ZW50Q2F0YWxvZyIsImNhdGFsb2dWZXJzaW9uIjoiT25saW5lIn0="],"itemtype":"WagoQuoteTeaserComponent","restricted":false,"name":"Zitat","synchronizationBlocked":false,"containers":[],"creationtime":"2018-06-04T11:31:19+0000","actions":[],"parents":[]}

Jeśli nie jakość oświetlenia, to co stanowi zwykle podstawę dla planowania oświetlenia w komercyjnych budynkach?

Istnieje norma dot. oświetlenia miejsca pracy, która określa minimalne natężenie światła - np. 500 luksów w biurze. Osiągnięcie tej wartości natężenia oświetlenia jest dla wielu jednoznaczne z zapewnieniem dobrej jakości oświetlenia. Natężenia oświetlenia nie da się przecież zobaczyć. Wyznacza ona ilość światła, która dociera do określonej powierzchni. Jego oddziaływanie na oko zależy jednak od rodzaju powierzchni.

Dodatkowo należy zauważyć, że dane te odnoszą się do przykładowego, znormalizowanego dwudziestoletniego użytkownika. Pięćdziesięciolatek potrzebuje prawie półtora raza więcej światła, aby widzieć z taką samą jakością. Dlatego postawiłem pytanie, czy wyznaczanie wartości "500 luksów" ma w ogóle jakiekolwiek uzasadnienie? Rozważając kwestie produktywności i wpływu na zdrowie, dochodzimy do wniosku, że przynajmniej w niektórych momentach będziemy potrzebować więcej światła do pracy. Na forum ekspertów stowarzyszenia Deutsche Lichttechnische Gesellschaft, LiTG, rozmawiamy w tej chwili o tym, czy w ogóle będzie można dotrzymać założeń tej normy w jej obecnym brzmieniu. Na przykład znacznie lepszym rozwiązaniem byłoby chyba podanie zakresu pasma od 500 do 1000 luksów.

Również rozporządzenie o energooszczędności daje wytyczne. Chciałbyś bardziej oświetlić dane pomieszczenie, ale koliduje to z założoną optymalizacją kosztów energii?

Jest ona ważna, ale tylko w pewnym stopniu. Należy jednak uwzględnić szerszy kontekst i przyjąć zróżnicowane podejście: na przykład, moc zadana i faktycznie zużyta; w ostatecznym rozrachunku to, co naprawdę liczy się dla bilansu energetycznego, to to, co zostało zużyte.

Z mojego punktu widzenia, aby osiągnąć dobre rezultaty, sensowne jest podejście dwuetapowe: po pierwsze, powinniśmy zadać sobie pytanie, jakie warunki oświetleniowe są właściwe w różnych sytuacjach pracy. Ważnym punktem odniesienia jest tutaj człowiek, który pracuje w danym pomieszczeniu. Następnie trzeba podjąć działania zapobiegawcze, by oświetlenie było jak najbardziej wydajne. Poza wyborem wydajnych produktów, powinniśmy również zastanowić się nad tym, jak sterować oświetleniem i jak je regulować. Bo jeśli z jednej strony jest dobry powód, aby zainstalować trochę więcej światła, to z drugiej zastosowanie systemu zarządzania oświetleniem zwiększa możliwość optymalizacji kosztów.